Maakt u zich ook wel eens zorgen over uw financiële positie? Heeft u het gevoel dat de koopkrachtontwikkeling van senioren eigenlijk voortdurend onder druk staat tegenwoordig? En wat moet u eigenlijk van de toekomst verwachten nu er steeds somberder berichten van pensioenfondsen komen? Moet u zich voorbereiden op een korting van uw pensioen of zal het allemaal nog wel loslopen? Alle antwoorden hebben we niet voor u in dit artikel. Wel een aantal feiten.
Ouderen zijn er de laatste twintig jaar op vooruit gegaan
Als er wordt gekeken naar een periode van 20 jaar, dan zijn in die periode senioren er meer op vooruitgegaan dan gezinnen. In de afgelopen 20 jaar is de koopkracht van 65 plussers gestegen met 30%, voor gezinnen is dat gemiddelde 25%. Maar daar moet wel een duidelijke kanttekening bij worden gemaakt. Tot 2009 ging het gemiddelde inkomen van senioren er jaarlijks op vooruit en vaak behoorlijk. Maar sinds 2009 is daar een eind aan gekomen. Vanaf dat jaar moesten ouderen in de meeste jaren rekenen op een teruggang in koopkracht.
Minder risico op armoede
In de afgelopen 20 jaar is het aantal 65-plussers met een erg laag inkomen vrijwel ieder jaar afgenomen. Dat had ten dele te maken met de reële stijging van de AOW. Hierdoor werd het risico op armoede bij ouderen met uitsluitend een AOW-uitkering steeds kleiner. Ook door belastingmaatregelen, zoals ouderenkortingen, werd het besteedbaar inkomen hoger. Verder speelt mee dat het aantal 65-plussers vanaf 2001 met een aanvullend pensioen ieder jaar weer toeneemt. De economische crisis heeft er na 2009 echter wel voor gezorgd dat het gemiddelde inkomen van ouderen minder omhoog ging dan dat van andere groepen in de maatschappij.
Steeds meer vrouwen hebben recht op een aanvullend pensioen
Een van de redenen voor de toename van het besteedbaar inkomen van senioren is her pensioen voor vrouwen. In het verleden was het minder gebruikelijk dat ook vrouwen tijdens hun werkzame leven een pensioen opbouwden. Dat veranderde later door emancipatie en gelijkberechtiging. In steeds meer huishoudens met 65 plussers zijn er vandaag de dag dus twee aanvullende pensioenuitkeringen. Bovendien hebben de senioren die momenteel de pensioengerechtigde leeftijd bereiken ook vaak een hoger pensioen opgebouwd dan voorgaande generaties. Die ontwikkeling zal zich ook naar verwachting in de komende 20 jaar nog voorzetten.
Vanaf 2009 kwam de verandering voor senioren
Senioren maken in het algemeen geen grote verandering meer mee in hun inkomensontwikkeling. Promotie, een andere baan of bonussen zitten er tenslotte niet meer in. Dat betekent dat, als de rest van de bevolking een positieve ontwikkeling doormaakt op het gebied van koopkracht, de senioren meestal achterblijven. Tot 2009 werd dat meestal hersteld door het indexering van het aanvullend pensioen. Het pensioen werd dan aangepast aan de koopkrachtontwikkeling van de rest van de bevolking. Na de financiële crisis in 2009 was dit niet meer mogelijk. Sommige pensioenfondsen moesten zelfs overgaan te korten.
Lees ook: Senioren raken grip kwijt door digitalisering
En de verwachting voor de toekomst?
In de toekomst kijken is een moeilijke zaak. Toch zijn er een aantal zaken die een somber beeld scheppen van de koopkrachtontwikkeling van senioren. De vergrijzing neemt steeds meer toe. Dat betekent dat steeds minder werkenden de AOW-uitkering moeten opbrengen voor senioren. Het is bijna onvermijdelijk dat hierdoor de reële stijgingen beperkt zullen blijven. Verder heeft de financiële crisis de pensioenfondsen dusdanig geraakt dat indexering de komende jaren niet mogelijk zal zijn. Wellicht is het systeem van indexering wel voorgoed voorbij. Armoede onder senioren is gelukkig zeldzaam in Nederland. Maar het is niet waarschijnlijk dat senioren qua koopkrachtontwikkeling voorop zullen gaan lopen.
